Pręty gwintowane

Pręty gwintowane - jakie oznaczenia/kolory

Pręty gwintowane to elementy złączne, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się identyczne, niezależnie od ich parametrów wytrzymałościowych. W przeciwieństwie do śrub, które na łbie posiadają trwale wybite cechy, pręty (będące w istocie samym gwintem) najczęściej nie posiadają żadnych fizycznych grawerów. Jak więc odróżnić zwykłą stal konstrukcyjną od tej o wysokiej wytrzymałości? Kluczem są oznaczenia prętów gwintowanych w formie kodów kolorystycznych nanoszonych na czoło elementu.

Kolory oznaczeń prętów gwintowanych i ich właściwości

Każdy kolor odpowiada określonej klasie wytrzymałości pręta oraz materiałowi, z którego został wykonany:

Brak oznaczenia – klasa 4.8 (stal niskowęglowa) – podstawowa wytrzymałość, stosowana w lekkich konstrukcjach, gdzie nie są wymagane wysokie parametry nośne.
Brąz (RAL 8015) – klasa 5.6 (stal niskowęglowa) – nieco wytrzymalsza niż 4.8, stosowana w mniej wymagających połączeniach mechanicznych.
Niebieski (RAL 5010) – klasa 5.8 (stal niskowęglowa) – zwiększona odporność mechaniczna, stosowana w lekkich konstrukcjach przemysłowych.
Żółty (RAL 1023) – klasa 8.8 (stal średniowęglowa, hartowana i odpuszczana) – szeroko stosowana w budownictwie i przemyśle, zapewnia dobrą wytrzymałość przy umiarkowanej elastyczności.
Biały (RAL 1013) – klasa 10.9 (stal niskowęglowa lub średniowęglowa hartowana i odpuszczana) – większa wytrzymałość niż 8.8, stosowana w konstrukcjach nośnych i motoryzacji.
Czarny (RAL 9017) – klasa 12.9 (stal niskostopowa z dodatkiem chromu, niklu, molibdenu lub wanadu) – najwyższa wytrzymałość, wykorzystywana w przemyśle ciężkim i w elementach narażonych na ekstremalne obciążenia.
Zielony (RAL 6024) – stal nierdzewna A2 – odporna na korozję, stosowana w środowiskach o podwyższonej wilgotności i w standardowych instalacjach zewnętrznych.
Czerwony (RAL 3000) – stal nierdzewna A4 – bardziej odporna na korozję niż A2, przeznaczona do środowisk agresywnych, takich jak strefy nadmorskie czy przemysł chemiczny.

Inne materiały, takie jak aluminium, mosiądz czy brąz, nie mają oznaczeń kolorystycznych.

Pręty gwintowane na zamówienie – produkcja pod konkretny projekt

W Elgo dostępne są także pręty gwintowane na zamówienie – realizowane na podstawie projektu technicznego klienta, z możliwością wykonania niestandardowych długości nawet do 6000 mm oraz dodatkowej obróbki, takiej jak skracanie, podtaczanie czy modyfikacja końców. Takie rozwiązanie sprawdza się tam, gdzie standardowe pręty DIN 976 nie spełniają założeń konstrukcyjnych albo wymagane są konkretne parametry materiałowe, klasa wytrzymałości lub przygotowanie elementu pod dalszy montaż. Dzięki temu możliwe jest dopasowanie pręta gwintowanego dokładnie do warunków pracy i wymagań projektu.

Pręty gwintowane – normy DIN 975 a DIN 976

Zanim przejdziemy do kolorów, warto uporządkować kwestię nazewnictwa. W dokumentacjach technicznych i ofertach handlowych wciąż funkcjonują dwa oznaczenia: DIN 975 oraz DIN 976.

Historycznie norma DIN 975 opisywała pręty o długościach 1, 2 lub 3 metrów. Obecnie została ona wycofana i zastąpiona przez normę DIN 976 (często z dopiskiem -1 dla gwintów metrycznych). Choć w potocznym języku branżowym nazwy te stosuje się zamiennie, to DIN 976 jest standardem obowiązującym, określającym precyzyjnie tolerancje gwintu, co jest kluczowe dla prawidłowego spasowania z nakrętkami.

Co oznaczają kolory na końcach prętów gwintowanych?

Ze względu na brak technicznej możliwości czytelnego wybicia cech na powierzchni gwintu (lub na małej powierzchni przekroju pręta), branża przyjęła system identyfikacji wizualnej. Kolory prętów gwintowanych malowane na ich końcach pozwalają magazynierom i monterom szybko określić rodzaj materiału.

Jak czytać oznaczenia cyfrowe? Klasy wytrzymałości

Skoro na pręcie nie ma wybitych cyfr, a jedynie kolor, musimy wiedzieć, co kryje się pod symboliką, którą ten kolor reprezentuje (np. na etykiecie opakowania).

Klasa 8.8:
- Pierwsza cyfra (8) x 100 = 800 MPa (minimalna wytrzymałość na rozciąganie).
- Druga cyfra (8) x 10 = 80% (stosunek granicy plastyczności do wytrzymałości).
- Oznacza to, że pręt zacznie się trwale odkształcać po przekroczeniu 640 MPa.
Klasa 10.9:
- Wytrzymałość na rozciąganie: 1000 MPa.
- Granica plastyczności: 900 MPa.

Zrozumienie tych wartości jest kluczowe dla inżynierów, ponieważ użycie pręta bez oznaczenia (klasa 4.8) w miejscu zaprojektowanym dla klasy 8.8 (oznaczenie żółte) grozi zerwaniem połączenia.

Przeglądaj produkty według kategorii

Poniżej znajdziesz kategorie produktów z naszej oferty, powiązane z tematem prętów:

Przykładowy wybór produktów Elgo

Często poruszane kwestie

Jak sprawdzić klasę pręta, jeśli kolor jest starty?

Ponieważ pręty gwintowane nie posiadają wybitych cech, w przypadku starcia oznaczenia kolorystycznego (np. po przycięciu pręta) identyfikacja wizualna jest niemożliwa. W takiej sytuacji jedynym pewnym źródłem informacji jest etykieta na opakowaniu zbiorczym lub atest materiałowy dostarczony przez sprzedawcę.

Czy każdy żółty pręt to klasa 8.8?

W zdecydowanej większości przypadków w branży złącznej – tak. Żółta końcówka jest umownym sygnałem dla klasy 8.8. Należy jednak pamiętać, że nie jest to ścisła norma prawna, lecz dobra praktyka producencka. Dlatego przy odpowiedzialnych konstrukcjach zawsze należy żądać certyfikatu potwierdzającego parametry partii.

Dlaczego pręty nie mają wybitych oznaczeń jak śruby?

Proces produkcji prętów gwintowanych (walcowanie długich odcinków, często 3-metrowych) oraz brak łba, na którym zwyczajowo umieszcza się cechę, sprawiają, że techniczne nanoszenie trwałego graweru jest utrudnione i nieekonomiczne. Dodatkowo pręty są często docinane na budowie, co i tak mogłoby usunąć ewentualne oznaczenie umieszczone w konkretnym punkcie.

Ekspert Elgo radzi

O ile na śrubie zawsze możecie sprawdzić „co jest wybite”, o tyle przy pręcie jesteście zdani na zaufanie do dostawcy i system oznaczeń kolorystycznych. Dlatego moja rada jest prosta: pilnujcie dokumentacji. Kiedy pręty przyjeżdżają na budowę, od razu weryfikujcie etykiety i atesty z tym, co macie w zamówieniu, jeszcze zanim potniecie materiał na kawałki. Żółta farba na końcówce to ważna informacja, ale to „papier” jest waszą gwarancją bezpieczeństwa. Kupując pręty z niepewnego źródła, bez wyraźnych oznaczeń, ryzykujecie, że zamiast wytrzymałej stali 8.8 zamontujecie mniej wytrzymałą, co w przypadku podwieszeń czy konstrukcji nośnych jest niedopuszczalne.

Elgo – wyceny, sprzedaż i doradztwo techniczne dla każdego zamówienia

Elgo to producent i dystrybutor elementów złącznych, oferujący ponad 15 000 produktów dostępnych online. Zamówienia złożone do godziny 12:00 realizowane są z wysyłką tego samego dnia. Dla klientów zamawiających większe ilości przygotowywane są indywidualne wyceny obejmujące pełny asortyment śrub, nakrętek i podkładek. Elgo realizuje także produkcję na zamówienie, umożliwiając wykonanie śrub o niestandardowych wymiarach i materiałach. Doradcy techniczni Elgo pomagają dobrać odpowiedni typ zakończenia i materiał śruby do konkretnego zastosowania.