Ocynk płatkowy (Geomet/Dacromet) vs ocynk ogniowy. Dlaczego motoryzacja ucieka od "ogniówki"?

Przez dziesięciolecia w budownictwie i przemyśle ciężkim królował jeden standard antykorozyjny: zanurzyć stal w wannie z ciekłym cynkiem. Jednak współczesna inżynieria, a zwłaszcza branża automotive, wymaga rozwiązań bardziej precyzyjnych i bezpiecznych dla stali o wysokiej wytrzymałości. Tutaj na scenę wkracza ocynk płatkowy, znany szerzej pod nazwami handlowymi takimi jak Geomet czy Dacromet. Czym różni się od tradycyjnych metod i dlaczego inżynierowie coraz częściej rezygnują z „ogniówki” na rzecz technologii płatkowej? Poniżej analizujemy starcie ocynk płatkowy a ocynk ogniowy, sprawdzając odporność na korozję, grubość warstw i ryzyko pękania śrub. 

Najważniejsze informacje na start 

• Technologia: Ocynk ogniowy to kąpiel w gorącym cynku (ok. 450°C). Ocynk płatkowy to nakładanie mieszaniny płatków cynku i aluminium, a następnie wygrzewanie. 

• Grubość: „Ogniówka” tworzy grubą warstwę (40-80 µm), która często zalewa gwinty. Płatki są cienkie (5-10 µm) i precyzyjne. 

• Wytrzymałość: Dla śrub w klasie 10.9 i 12.9 ocynk płatkowy jest bezpieczniejszy, ponieważ eliminuje ryzyko kruchości wodorowej. 

• Ekologia: Nowoczesna powłoka Geomet jest wolna od chromu, w przeciwieństwie do starszych technologii. 

Ocynk płatkowy ocynk ogniowy – różnice w grubości i precyzji 

Podstawową różnicą, którą widać gołym okiem (i czuć przy montażu), jest grubość powłoki. Analizując technicznie ocynk płatkowy i ocynk ogniowy, zauważymy, że różnice są diametralne. 

1. Ocynk ogniowy tworzy bardzo grubą, nierównomierną warstwę stopową. O ile na barierach drogowych jest to zaleta, o tyle przy śrubach precyzyjnych to koszmar. Aby nakrętka dała się nakręcić na ocynkowaną ogniowo śrubę, musi być „przegwintowana” (powiększona), co osłabia połączenie. 

1. Z kolei ocynk płatkowy tworzy warstwę o grubości zaledwie 8-10 mikrometrów. Dzięki temu śruby zachowują idealne pasowanie gwintu bez konieczności stosowania luzów czy poprawek. To kluczowe dla przemysłu precyzyjnego, gdzie liczy się każdy ułamek milimetra. 

Bezpieczeństwo stali: problem kruchości wodorowej 

Dlaczego nie wolno cynkować ogniowo (ani galwanicznie bez odwodorowania) śrub o najwyższej wytrzymałości (klasa 12.9)? Winna jest kruchość wodorowa. W procesie przygotowania powierzchni (trawienie w kwasach) w strukturę stali wnika wodór atomowy. Powoduje on mikropęknięcia, które mogą doprowadzić do nagłego, „szklanego” pęknięcia śruby pod obciążeniem – często po kilku tygodniach od montażu. 

Powłoka Geomet oraz Dacromet są nakładane w procesie, który nie wykorzystuje kwasów trawiących i nie generuje wodoru. Dlatego są to jedyne bezpieczne metody zabezpieczania elementów zawieszenia, pasów bezpieczeństwa i silników w samochodach. 

Ocynk płatkowy i ocynk ogniowy – zastosowania 

Zastosowania ocynku płatkowego i ocynku ogniowego wyraźnie się rozdzielają. 

• Ocynk ogniowy dominuje w ciężkich konstrukcjach stalowych, infrastrukturze drogowej, energetyce i elementach, gdzie estetyka i precyzja gwintu są drugorzędne (np. śruby konstrukcyjne SB). 

• Ocynk płatkowy jest standardem w motoryzacji (automotive), lotnictwie, energetyce wiatrowej oraz wszędzie tam, gdzie stosuje się śruby wysokiej wytrzymałości (10.9, 12.9) narażone na trudne warunki korozyjne (testy w komorze solnej wykazują często ponad 1000h odporności). 

Przeglądaj produkty według kategorii 

Szukasz elementów złącznych w konkretnej technologii zabezpieczenia? Poniżej znajdziesz bezpośrednie linki do odpowiednich działów: 

• Połączenia sprężane HV EN 14399 (często ocynk ogniowy) 

• Śruby z kołnierzem stożkowym (często ocynk płatkowy) 

• Nakrętki kołnierzowe 

• Podkładki do konstrukcji stalowych 

Przykładowy wybór produktów Elgo 

W ofercie Elgo posiadamy zarówno elementy w tradycyjnym ocynku ogniowym (tZn) do ciężkich konstrukcji, jak i nowoczesne elementy w ocynku płatkowym (fl-zn) dla branży automotive i maszynowej: 

• Śruby z łbem sześciokątnym z kołnierzem stożkowym DIN 6921 10.9 fl-zn – klasyczny przykład nowoczesnego zabezpieczenia płatkowego. 

• Śruby z łbem walcowym z gniazdem sześciokątnym ISO 21269 12.9 fl-zn – wysoka klasa 12.9 bezpieczna dzięki technologii płatkowej. 

• Śruby z łbem stożkowym z gniazdem Torx DIN 7991 10.9 fl-zn czarne – estetyczna czarna powłoka płatkowa. 

• Zestaw EN 14399-4/6 kl. 10.9 typ HV tZn – tradycyjny ocynk ogniowy (tZn) dedykowany do konstrukcji stalowych. 

• Kotwy rozporowe pierścieniowe stal ocynk płatkowy – najwyższa odporność na korozję w technice kotwienia. 

Zobacz inne artykuły 

• Ocynk ogniowy vs ocynk galwaniczny 

• Co to jest ocynk ogniowy 

Najczęściej poruszane kwestie 

Czy Geomet i Dacromet to to samo? 

Nie do końca. Powłoka Dacromet to starsza technologia zawierająca chrom sześciowartościowy (Cr6+), który obecnie jest wycofywany ze względu na normy środowiskowe (dyrektywy unijne). Powłoka Geomet to jej nowszy, ekologiczny następca – w pełni bezchromowy, na bazie wody, spełniający najnowsze wymogi branży motoryzacyjnej. Pod względem właściwości mechanicznych są bardzo zbliżone. 

Czy mogę łączyć śruby w ocynku płatkowym z nakrętkami w ocynku ogniowym? 

Technicznie jest to możliwe, ale ryzykowne. Ocynk ogniowy ma inną charakterystykę tarcia i twardość niż płatkowy. Dodatkowo nakrętki do ocynku ogniowego mają powiększony gwint (tolerancja 6AZ), co przy standardowej śrubie płatkowej (tolerancja 6g) spowoduje zbyt duży luz na gwincie i osłabienie połączenia. Zaleca się stosowanie jednorodnych zestawów. 

Dlaczego śruby ogniowe są „tłuste” w dotyku? 

Śruby ocynkowane ogniowo często są dodatkowo woskowane przez producenta. Robi się to, aby uregulować współczynnik tarcia podczas dokręcania. Chropowata powierzchnia cynku ogniowego bez smarowania mogłaby doprowadzić do zatarcia się gwintu („zespawania na zimno”) przy montażu kluczem udarowym. 

Ekspert Elgo radzi 

Wielu klientów pyta mnie, czy mogą oddać zwykłe czarne śruby klasy 12.9 do ocynkowni ogniowej „za rogiem”, żeby były trwalsze. Stanowczo odradzam! Taki proces dla stali o tak wysokiej twardości to niemal gwarancja uszkodzenia struktury materiału przez wodór. Śruby mogą wyglądać pięknie po wyjęciu z kąpieli, ale pękną przy dokręcaniu lub – co gorsza – podczas eksploatacji maszyny. Jeśli potrzebujecie super wytrzymałych i odpornych na rdzę śrub, jedyną bezpieczną drogą jest fabryczny ocynk płatkowy (oznaczany często jako fl-zn). Nie eksperymentujcie z bezpieczeństwem na własną rękę. 

Elgo – wyceny, sprzedaż i doradztwo techniczne dla każdego zamówienia 

Elgo to dostawca specjalizujący się w elementach złącznych z zaawansowanymi powłokami antykorozyjnymi. Oferujemy szeroki asortyment śrub i nakrętek w powłokach Dacromet oraz w ocynku ogniowym. Zamówienia standardowe realizujemy błyskawicznie. W przypadku zapotrzebowania na nietypowe powłoki lub duże partie produkcyjne dla przemysłu, zapraszamy do kontaktu po indywidualne wyceny z działu handlowego. Oferujemy również produkcję specjalną na zamówienie, dobierając technologię zabezpieczenia antykorozyjnego do środowiska pracy.